“We hebben een bedreiging omgebogen in een kans”

Voor natuur- en milieuorganisaties is het niet vanzelfsprekend om met een commercieel bedrijf als TenneT in zee te gaan. Toch ligt er een deal. Hoe is deze tot stand gekomen? Hoe hebben de partijen dat voor elkaar gekregen? En waar gaat het precies om?

Wanneer je over de N46 richting Eemshaven rijdt, staan er windturbines zover het oog rijkt. Het gebied hier is in een paar jaar tijd veranderd in een modern windpark. De ruisende wieken van de zacht gonzende stalen molens bepalen de vergezichten. Karakteristiek beeld van de energie van de toekomst. Geclusterd op een wijds stuk Groninger land, het uitgestrekte gebied van de gemeente Eemsmond. Maar ook gelegen aan de kust van de Waddenzee, een belangrijke route voor trekvogels. Trekvogels blijven zo lang mogelijk langs de kust vliegen voordat ze de zee oversteken. Dit fenomeen heet gestuwde trek en vindt plaats bij de Eemshaven. Dat vogels, windturbines en elektriciteitsleidingen niet goed samen gaan, blijkt uit de vele aanvaringsslachtoffers die er jaarlijks bij de turbines en hoogspanningsleidingen vallen.

Gezamenlijk optrekken
Olaf Slakhorst is senior juridisch adviseur natuurbeschermingsrecht van de provincie Groningen: “Er speelt veel in dit gebied. Ecologische en economische belangen lopen hier soms uit elkaar. Hoe zorg je nu dat die twee meer met elkaar in balans komen? Economische ontwikkelingen zouden bij voorkeur  uit zichzelf  moeten  leiden tot ecologische verbetering. Daarover zijn afspraken gemaakt in het programma Ecologie & Economie in balans (E&E). De deal tussen TenneT en de natuur- en milieuorganisaties is een van de eerste voorbeelden waarbij er gezamenlijk is opgetrokken. Bij trajecten waarbij de belangen nogal uiteen lopen, spelen wij vanuit de provincie Groningen en vanuit E&E veelal de rol van mediator. Zien we al op voorhand dat initiatieven op verzet en daarmee op juridische procedures kunnen uitlopen? Dan proberen we procedures vóór te zijn, door de belanghebbenden met tegengestelde idealen om de tafel te krijgen”, vertelt Slakhorst.

Minder aanvaringsslachtoffers
Er staan centrales in de Eemshavens maar er is ook aanvoer van elektriciteit vanuit de windparken op zee. Je hebt hoogspanningsleidingen nodig en schakelstations. Er zijn meer robuuste 380KV-leidingen nodig om de opgewekte stroom naar het achterland te krijgen. “De aanleg ervan liet echter op zich wachten en daarom was bij TenneT het plan geboren om een tijdelijke leiding aan te leggen om twee netwerken te verbinden”, aldus Marco Glastra. Hij is directeur van Het Groninger Landschap en vertegenwoordigde de natuurorganisaties van de Coalitie Wadden Natuurlijk. Uit onderzoek bleek  dat de tijdelijke leiding tot een behoorlijke toename van slachtoffers onder de trekvogels zou leiden. “De natuurorganisaties wilden wel meegaan met die tijdelijke lijn, maar uitgangspunt was dan dat we ten opzichte van de huidige situatie niet meer, maar minder slachtoffers wilden. Er was al vijf jaar gemonitord bij een bestaande 380 KV-leiding. Hier gaan 2000 vogels per jaar dood. En het blijkt dat er ieder jaar zo’n 3000 vogels omkomen bij de 88 turbines die nu in de Eemshaven staan.”

Aanpak
Door de tijdsdruk die er op het project zat, konden er snel spijkers met koppen worden geslagen. Glastra: “In het begin waren er wel even harde woorden, maar we hebben open kaart gespeeld. Dit versnelde het proces en er zijn goede afspraken tot stand gekomen.” Op basis van al het onderzoek en de monitoring is besloten om vijfentwintig nachten per jaar de molens vier uur stil te zetten. Met radar wordt geregistreerd wanneer er trekvogels in aantocht zijn. Daarnaast is besloten om de bliksemdraden te voorzien van ‘vogelflappen’ met een fluorescerende coating. Door deze coating stralen ze ’s nachts een beetje licht uit, waardoor ze dan ook zichtbaar zijn voor vogels. “Als blijkt dat het echt helpt, dan moeten we dat gewoon doen. En niet beginnen over de esthetiek. Dat is minder belangrijk in dit gebied. En we moeten goed monitoren om te kijken of de maatregelen net zo effectief zijn als we nu denken.”

Uiterst plezierige samenwerking
Het was een uiterst plezierig ontmoeting met een heel goede uitkomst, volgens Glastra. “Hier worden we blij van. We hebben een oplossing in redelijkheid. We kunnen de provincie prijzen voor het feit dat ze de regie nam. Maar ook dat ze garant staat voor de financiële kant van de radar. Daar hebben we veel waardering voor.” Dat dit naar meer smaakt, daarvan is  Glastra overtuigd. “Om samen met het bedrijfsleven en de provincie de hele problematiek van het estuarium aan te pakken, dat zie ik als een uitdaging. Het bedrijfsleven is onderdeel van de oplossing wat mij betreft. Gezamenlijk kunnen we de grote problemen van de Eems-Dollard aanpakken.”

LEES OOK:
Vogelsterfte vogels kan omlaag

 

 

 

 

 

 

Share |