Belangstelling voor slib als grondstof groeit

Jaarlijks baggert Groningen Seaports bijna 1,2 miljoen slib uit de Eemshaven en de haven van Delfzijl om beide havens toegankelijk te houden voor de scheepvaart. De havens vormen een natuurlijke bezinkbak voor slib uit de Waddenzee en het Eems-estuarium. Het slib wordt elk jaar tussen november en maart teruggebracht op enkele natuurlijke laagtes langs de vaargeul tussen de Eemshaven en de Noordzee. Tijdens een eerste succesvolle werksessie op 24 april 2014 werden de mogelijkheden verkend om dit baggerslib ook als grondstof in te zetten voor verschillende toepassingen. “Zowel de natuur als wij hebben er baat bij als er minder slib in het systeem komt”, zegt Monique van den Dungen van Groningen Seaports, projectleider van het project ‘slib als grondstof’.

Verschillende toepassingen
Aan de werksessie namen vertegenwoordigers deel van adviesbureaus, de baggersector, Universiteit Wageningen, natuur- en milieuorganisaties, de landbouwsector, grondhandel, overheden en waterschappen. Als de meest kansrijke grootschalige toepassing zagen zij natuurontwikkeling in combinatie met kweldervorming. Bijvoorbeeld voor het herstel van de afslag in de afgelopen jaren van het kwelderlandschap  in de Dollard. Of het gebruik van slib voor de aanleg van kwelders in het kader van het Marconi-project in Delfzijl.

Het gebruik van baggerslib voor de ophoging van dijken wordt eveneens zeer kansrijk geacht. Verder worden mogelijkheden gezien voor de landbouw en als ophoog- en funderingsmateriaal in de bouw en voor de aanleg van infrastructuur. Voor de eerste drie toepassingen is verkend waar de uitdagingen liggen, wat onzekerheden zijn, welke kansen en mogelijkheden er liggen in toepasbaarheid en welke innovatieve oplossingen er zijn.

Tijdens de werksessie is verder van gedachten gewisseld over de (on)mogelijkheden van slib als grondstof. “Van 1,2 miljoen kuub slib blijft na ontwateren en rijpen ongeveer dertig procent over”, rekent Van den Dungen voor. “Daar gaat vijf tot tien jaar overheen en er moet een flink areaal grond worden vrijgehouden om het slib te laten inklinken. Er zijn kunstmatige middelen beschikbaar om dit proces te versnellen, maar de vraag is of dat duurzame oplossingen oplevert. De kosten zijn vooralsnog veel hoger dan de baten. Wel levert het een waardevolle grondstof op waarin de deelnemers aan de werksessie potentie zien.”

Bagger- en verspreidingregime optimaliseren
Naast deze eerste werksessie is op 3 juli een workshop gehouden. Daarin zijn de resultaten gepresenteerd van vijf jaar onderzoek naar het effect van het bagger- en verspreidingsregime op de vertroebeling in het Eems-estuarium. “Daaruit blijkt dat de verspreiding van het slib voor twee procent bijdraagt aan de troebelheid in een klein gebied nabij de Eemshaven en dat die troebelheid na twee weken nagenoeg is verdwenen”, vertelt Van den Dungen.

Tevens is gediscussieerd over de mogelijkheden voor optimalisatie van het bagger- en verspreidingsregime. “Volgens de vergunningen mogen we nu in een korte periode – van medio november tot medio februari – baggeren en verspreiden. De vraag is nu of meebewegen in de dynamiek van de Eems, en dus regelmatiger kleinere hoeveelheden baggeren en verspreiden, net zo goed kan of zelfs een gunstig effect heeft.”

Daadwerkelijk actie
Van den Dungen ziet dat de belangstelling voor slib als grondstof toeneemt. Begin deze maand organiseerde Alterra een bijeenkomst over het gebruik van slib voor kustverdediging en stond tijdens het POV Waddencongres de ophoging van dijken met baggerslib op de agenda. Ook het waterschap Noorderzijlvest bestudeert de mogelijkheid van deze toepassing van baggerslib. Daarnaast heeft een groep boeren uit de Veenkoloniën zich gemeld die in het slib een vruchtbare grondstof zien voor hun land. “We kijken of hiervoor samen met de baggeraars in Delfzijl een pilot kan worden opgezet”, laat Van den Dungen weten.

De projectleider is er trots op dat het niet alleen bij mooie woorden en veel goede intenties blijft, maar dat er daadwerkelijk actie wordt ondernomen. “Dat verschillende partijen aan het verkennen zijn of ze baggerslib willen afnemen zie ik als de grootste winst. Dit soort projecten gaat immers alleen lopen als partners daar brood in zien.”

Share |