Landbouwgrond verbeteren door ophoging met slib

De productie op laaggelegen, niet goed renderende landbouwgronden verhogen en tegelijk een bijdrage leveren aan een gezondere Eems-Dollard. Dat is de focus van de pilot Grondophoging, waarvoor de eerste stappen zijn gezet.

De pilot Grondophoging maakt deel uit van het Innovatieprogramma Nuttig Toepassen Slib, één van de drie sporen binnen het meerjarig Programma Eems-Dollard 2050 (ED2050). Het innovatieprogramma onderzoekt de mogelijkheden om slib structureel uit de Eems Dollard te verwijderen en dit nuttig toe te passen.

Veel gronden te nat
“Door inklinking in veenoxidatiegebieden, bodemdaling als gevolg van gaswinning en andere oorzaken is zo’n vijf procent van de gronden te nat. De landbouwproductie is hierdoor niet optimaal”, vertelt deelprogrammamanager Fred Haarman. Een pilot moet inzicht geven in het proces alsmede de kosten en baten van het opbrengen van een dikke laag slib om deze laaggelegen, slecht renderende landbouwgrond te verbeteren.

Haarman verrichte de voorbereidende werkzaamheden. Waterschap Hunze en Aa’s neemt als trekker van de pilot het stokje over. “Veel vragen die met de pilot moeten worden beantwoord, gaan over het ophoog- en rijpingsproces om tot goede landbouwgrond te komen en het te bereiken resultaat.”

Kosten en baten
De kosten van de pilot zitten onder meer in het voorbereiden van de op te hogen locatie, het transport van het slib (de slechtste gebieden liggen landinwaarts) en voorzieningen om het zoute drainagewater af te voeren. “Dat laatste is van wezenlijk belang”, laat Haarman weten. “Verzilting van de bodem is voor veel boeren een belangrijk aandachtspunt.”

De baten bestaan uit een waardevermeerdering van de grond, minder CO2-uitstoot (door het afdekken van veenoxidatiegebieden), een efficiënter waterbeheer (lagere pompkosten) en daarmee indirect een versterking van de regionale economie.

Gezonder estuarium
Daarnaast levert het een wezenlijke bijdrage aan het herstellen van de ecologische waarden in de Eems-Dollard. Haarman: “Samen met andere toepassingen zoals de Kleirijperij zien we deze pilot als één van de meest kansrijke mogelijkheden om jaarlijks een miljoen ton slib uit de Eems-Dollard te halen.”

Nieuw is het idee van ophoging met slib uit de Eems overigens niet. In Ost-Friesland werd al eerder landbouwgrond opgehoogd met zout slib. Daar wordt nu succesvol op geboerd. “De insteek in Duitsland was dat ze het slib ergens kwijt moesten”, weet Haarman. “Voor ons staat juist centraal dat we landbouwgrond willen verbeteren.”

Grote of kleine pilot?
Deze maand komen deskundigen en belanghebbenden uit de landbouwsector bijeen om te bepalen welke vorm de pilot moet gaan krijgen. Een kleine technische pilot op circa één hectare landbouwgrond kan met de financiële middelen die inmiddels door de partners binnen ED2050 bijeen zijn gebracht wellicht dit jaar al starten. “Maar dit geeft slechts beperkt inzicht en heeft mede daardoor ook te weinig voorbeeldwerking voor de boeren”, stelt Haarman.

Vandaar dat ook de mogelijkheden in beeld worden gebracht van een grotere pilot (bijvoorbeeld vijf hectare) in veenoxidatiegebied. Deze kan vanuit breder perspectief zichtbaar maken in hoeverre de kwaliteit van het gebied verbetert door het ophogen met slib. “Daar is meer voorbereiding voor nodig. Met een dergelijk pilot zullen we pas in 2018 kunnen beginnen.”

LEES OOK:
Waddenslib moet akkers verbeteren
Belangstelling voor slib als grondstog groeit
Haarman aan de slag als kwartiermaker

Share |