Pilot Kleirijperij langs Eems-Dollard krijgt vorm

Impressie van de kleirijperij langs de Eems-Dollard
Eind mei is het projectplan Kleirijperij gepresenteerd in de stuurgroepen Economie en Ecologie in Balans en Eems-Dollard 2050. Nu ook de minister goedkeuring heeft gegeven, kunnen de partijen dit najaar aan de slag. De pilot moet antwoord geven op de vraag of kleivorming op land een (rendabele) oplossing biedt voor het slibprobleem in het Eems-Dollardestuarium en het een geschikte grondstof vormt voor veilige zeekeringen.

Het MIRT-onderzoek Economie en Ecologie Eems-Dollard in Balans dat vorig jaar is afgerond, concludeert dat het slibprobleem in het estuarium kan worden aangepakt door sediment aan het systeem te onttrekken. In het MIRT is een ambitie uitgesproken van jaarlijks één miljoen ton slib vanaf 2022. De kleirijperij speelt daar een centrale rol in.

Lokale vraag
Een belangrijke drijfveer voor het produceren van klei is de groeiende lokale vraag naar klei voor toekomstige dijkversterkingen en om landbouwgronden op te hogen in verband met bodemdaling. Een eerste concrete afnemer wordt het innovatieve dijkconcept Groene Dollarddijk’, waarbij de dijk volledig wordt versterkt met lokaal gewonnen klei uit de Eems-Dollard. Voor het proefvak van één kilometer is naar schatting 100.000 m3 gerijpte klei nodig.

De afgelopen maanden is de pilot uitgewerkt. De kosten zijn scherper in beeld gekomen en bedragen ruim 7 miljoen euro, de samenwerking met de verschillende partijen is verder uitgediept.

Twee locaties
De omdijkte baggerdepots zijn voorzien in de nabijheid van de twee bronnen die het benodigde slib moeten leveren: Het havenkanaal van Delfzijl en Polder Breebaart. Dit natuurgebied is de laatste tien jaar dichtgeslibd onder invloed van instromend Dollardwater  en wordt om de natuurfunctie te herstellen uitgebaggerd. De twee locaties worden nu nader onderzocht.

Op de Oterdummerpier aan de westkant van industrieterrein Oosterhorn bij Delfzijl is een kleirijperij van 14 hectare voorzien. Een tweede kleirijperij van 10 hectare staat gepland bij de pilot Groene Dollarddijk. Beide rijperijen bestaan uit compartimenten waarin tien verschillende klassieke en innovatieve rijpingsstrategieën op effectiviteit met elkaar worden vergeleken. “Er is al veel ervaring met het rijpen van zoete baggerspecie, maar nog niet met zoute”, weet Buurman.

Kosten en baten
Matthijs Buurman van de Provincie Groningen hoopt dit najaar zo snel mogelijk te kunnen beginnen met het opzetten van de kleirijperijen, zodat begin 2017 het eerste slib in depot kan. Het rijpingsproces duurt naar verwachting circa twee jaar. Het totale project beslaat drie jaar. “Naast kennis over rijpingsmethoden hopen we dan ook inzicht te hebben in de kosten en baten van het maken van klei uit baggerslib.”

Tot nu toe wordt klei voor dijkversterking van elders gehaald. “De kosten voor het kleirijpen worden op eenzelfde bedrag geschat, misschien kan het zelfs goedkoper”, denkt Buurman. “Er wordt in ieder geval natuur- en milieuwinst geboekt.” De pilot levert daarmee een bijdrage aan de ambities die vanuit het MIRT, Ecologie & Economie in Balans, het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en het programma Building with Nature zijn geformuleerd.

Samenwerkende partners
De financiering van het pilotproject wordt voor een deel (kennisontwikkeling, baggerwerkzaamheden, in depot brengen slib) door de samenwerkende partners ingebracht. Dit zijn de provincie Groningen, Waterschap Hunze en Aa’s, Groningen Seaports, Rijkswaterstaat en kennisconsortium EcoShape. De kleirijperij maakt onderdeel uit van het programma Vitale kust, waarvoor het Waddenfonds maximaal € 23,6  miljoen heeft gereserveerd.

Share |